1984’ten itibaren PKK, Türk hükûmetlerine karşı ayaklanma ve saldırı kampanyalarına başladı; tarafların çatışmaları kazino azərbaycan sonucunda resmî verilere göre 40 binden fazla insan öldü. Yüzyılın sonu arasında Türk siyasetinde birden fazla seçim zaferi elde eden önde gelen liderler muhafazakâr-popülist Süleyman Demirel, sosyal demokrat Bülent Ecevit ve neoliberal reformcu Turgut Özal’dı. Dokuz yıl sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurularak ada ikiye bölünse de, KKTC yalnızca Türkiye tarafından resmen tanındı. Doktrin, Türkiye ve Yunanistan’ın güvenliğini sağlamayı amaçlayarak askerî ve ekonomik destek sağladı. 26 Haziran 1945’te ise Birleşmiş Milletler’in kurucu üyelerinden biri oldu. Lozan Antlaşması sonrasında antlaşma maddeleri gereğince yapılan Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi kapsamında Türkiye’deki 1,1 milyon Rum ile Yunanistan’daki 380 bin Türk yer değiştirdi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin sadece içeride değil, dışarıda da petrol ve doğal gaz aradığına dikkat çekerek “Yarın yine tarihi bir adım atacağız. Yolculuk öncesinde Çağrı Bey’in mürettebatına seslenen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Sizden, Somali’den inşallah güzel müjdeler bekliyoruz, güzel haberler bekliyoruz.” dedi. Enerji filosunun yeni derin deniz sondaj gemilerinden Çağrı Bey, Türkiye’nin yurt dışındaki ilk derin deniz arama sondajını gerçekleştirmek üzere Somali’ye doğru yola çıktı. Buna göre, TPAO ile Shell, Bulgaristan’ın deniz yetki alanındaki Khan Tervel Sahasındaki arama çalışmaları için ortak oldu. TPAO ile İngiliz enerji devi Shell arasında bir ‘ortaklık anlaşması’ imzalandı. İlkbahar aylarında doğanın canlanışı için yapılan kutlamalarda, evlenme merasimlerinde ve zafer şölenlerinde hep güreş müsabakaları yapılırdı.

• Büyük bir yenilgiye uğrayan Darius, Fırat’ın doğusuna kadar sürüldü ve böylece Anadolu’daki Pers hâkimiyeti son bulmuş oldu.
• Türkiye’nin en gelişmiş ve en kalabalık şehri İstanbul’dur.
• Geleneksel Batı yönelimi doğrultusunda, Avrupa ile ilişkiler her zaman Türk dış politikasının merkezî bir parçası olmuştur.
• Türkiye’de vicdanî ret uygulaması bulunmamaktadır ve askerlik yerine sivil bir alternatif sunulmamaktadır.

Dış ilişkiler

Bunlar Akdeniz, Doğu Anadolu, Ege, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu, Karadeniz ve Marmara bölgeleridir. Türkiye’nin Avrupa’daki kısmı olan Doğu Trakya’da Yunanistan ve Bulgaristan ile sınırı bulunmaktadır. Türkiye, iki kıtada toprağı bulunan bir Avrasya ülkesidir. “Türklüğü aşağılamak” ve “yargıyı etkilemek” suçlarıyla da gazetecilere karşı çeşitli kovuşturmalar başlatıldı, ayrıca hükûmetin basındaki oto-sansürü içselleştirdiği iddia edildi. 1998 ve 2008 yılları arasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından özellikle yaşama hakkı olmak üzere genel insan hakları ihlalleri ve özgürlük ihlalleri nedeniyle Türkiye aleyhinde 1.600 karar alınmıştır.

MÖ 612’den itibaren herhangi ciddi bir etki gösteremeyen Urartular, MÖ 590 yılında İran’dan gelen Medler tarafından yıkıldı. MÖ 8200 ila 6000 arasında kurulduğu tahmin edilen Çayönü yerleşkesi de, bu yapılara yine örnek verilebilir. Gerekçe olarak da, Türkiye’nin “Türk milletinin kültür, medeniyet ve değerlerini en iyi şekilde temsil ve ifade etmesi” gösterilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu ise, kendi çağdaşı olan diğer ülkeler tarafından ara ara Türkiye veya Türk İmparatorluğu şeklinde tanınırdı. Kelimenin etimolojisi hâlâ tam olarak bilinmemektedir. Türk kelimesinin kökeni, “güçlü, kuvvet, olgun” veya “gelişen, tam güçte” anlamlarına gelebilir.

Türkiye, çok partili sisteme sahip temsilî demokrasinin uygulandığı üniter devlettir. Ülkenin en büyük idari birimleri illerdir ve 81 il vardır. Devletin temel işleyişindeki üç güç olan yasama, yürütme ve yargı dikkate alındığında, yerel yönetimlerin hemen hemen herhangi bir gücü yoktur. Türkiye, idari açıdan üniter bir yapıya sahiptir ve bu durum Türk kamu yönetimine şekil veren en önemli etkenlerdendir.

Türkiye Petrolleri’nden Üçüncü Anlaşma BP İle

2000’lerin ilk yıllarında ülkedeki yüksek enflasyon kontrol altına alındı ve bu yeni bir para biriminin piyasaya sunulmasına yol açtı; Yeni Türk Lirası, 1 Ocak 2005 tarihinde yürürlüğe girdi. Ancak büyüme, 2008 yılında %1 oranında yavaşladı ve ekonomi, 2009 yılında yaşanan küresel ekonomik krizden %5 kadarlık bir oranla durgunluktan etkilendi. 2001 yılındaki kriz sonrası dönemin maliye bakanı Kemal Derviş tarafından başlatılan reformlardan bu yana, enflasyon tek haneli rakamlara düştü, yatırımcı güveni ile yabancı yatırım arttı, işsizlik oranı geriledi. Büyüyen kamu açıkları ve yaygın yolsuzluk ile birlikte ek mali reformların eksikliği, yüksek enflasyon ve zayıf bankacılık sektörü, makroekonomi dalgalanmasının artmasına sebep oldu. 2012 verilerine göre çalışan nüfusun sadece %30’u kadınlardan oluşmaktadır ve bu rakam OECD üyesi ülkeler arasındaki en az orandır. Ülkenin bu konudaki en büyük pazarları Malta, Norveç, Birleşik Krallık ve Marshall Adaları’dır.

Ülkenin güney ile güneydoğu kısımları başta olmak üzere Anadolu’daki bilinen ilk yerleşimler, Eski Taş Çağı’na tarihlenir. Genelgede ayrıca, diğer resmî yazışmalarla ilgili olarak, “(İngilizce) ‘Turkey’ gibi ifadeler yerine ‘Türkiye’ ifadesinin kullanılması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği” belirtilmiştir. 22 UNESCO Dünya Mirası alanı, 30 UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirası ve zengin mutfağı ile Türkiye, dünyanın en çok ziyaret edilen dördüncü ülkesidir. Türkiye NATO’nun ilk üyelerinden birisi ABD’nin ardından ittifak içinde ikinci en büyük askerî güce sahiptir. Dünya Savaşı’na İttifak Devletleri’nin yanında giren imparatorluk, savaş sonucunda yenik düşerek 30 Ekim 1918 tarihinde tüm orduların teslim olması şartını kabul etti ve akabinde İtilaf Devletleri’nce işgal edildi. 1876 yılında Türk tarihinin ilk yazılı anayasasının ilan edilip meclisin açılmasıyla başlayan I.

Osmanlı İmparatorluğu, Batı Avrupa’da gerçekleşen Rönesans, Bilimsel Devrim, Aydınlanma Çağı ve Sanayi Devrimi gibi yeni gelişmeleri ülkesine getiremeyerek çağın gerisinde kaldı. Portekizlilerin Hindistan üzerinde egemenlik sağlaması Osmanlı tarafından bir tehdit olarak algılandı. Yüzyılın ikinci yarısında Selçuklular, Anadolu’nun doğu bölgelerine yerleşmeye ve akınlar yapmaya başladılar. Oğuz Türkleri, Müslüman olduktan sonra İslam dünyası çevrelerine daha yakın yerlerde ikamet ettiler ve 9.

Türkiye Cumhuriyeti’nin tek partili dönemi, 1945 yılında son buldu. 15 Temmuz 1974’te Kıbrıs’ta gerçekleşen darbe, EOKA-B’nin faaliyetleri, Enosis (adayı Yunanistan ile birleştirme) planları ve yaşanan toplumlar arası çatışmanın tırmanması sonucunda Türkiye, 20 Temmuz 1974’te adaya asker çıkardı. Her iki ülke de 1948 yılında Avrupa ekonomisinin yeniden inşası için Marshall Planı ve OEEC’ye dâhil edildi, daha sonra 1961 yılında OECD’nin kurucu üyesi hâline geldi. Birleşik Krallık ile Ankara Hükûmeti arasındaki Çanakkale Krizi’nin (Eylül-Ekim 1922) ele alınışı, 19 Ekim 1922’de David Lloyd George hükûmetinin çökmesine ve Kanada’nın Birleşik Krallık’tan siyasi özerklik kazanmasına neden oldu.

Yüzyıl sonlarında İspanyol ve Portekiz Yahudilerinin İspanya’dan kovulmasıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu, bu Yahudilerin günümüzdeki Türkiye topraklarına yerleşmesine izin verdi. Günümüzde ülkede Rum Ortodoksluğu, Katoliklik, Protestanlık ve Mormonluk dâhil olmak üzere çeşitli mezheplerden birçok Hristiyan bulunmaktadır ve bu sayı yaklaşık olarak Türkiye’nin nüfusunun %0,3’ü kadardır. Ancak ülkede çeşitli İslami partilerin kurulmasıyla birlikte, dinin yönetimdeki rolüyle ilgili tartışmalar ortaya çıkmıştır.

Yüzyılın sonlarında, Batılı anlamda insan tasvirleri özellikle Osman Hamdi Bey ile birlikte Türk resminde kullanılmaya başlandı. Yüzyılın ortalarından itibaren etkin bir gelişme göstermeye başladı. Yüzyıllar arasında Türk kültürü, Osmanlı İmparatorluğu’nun zirvede olduğu dönemde Turquerie adıyla bir fenomen hâline gelerek Avrupa sanatını ve modasını da etkilemiştir. Ülke coğrafyasındaki kültürel kaynaşma, Orta Asya’dan Anadolu’ya doğru gerçekleşen Türk göçleri sırasında Türklerin göç yolları üzerindeki kültürlerle kendi kültürlerini birleştirmesi sonucunda başladı.

2012 yılında FIBA EuroChallenge Şampiyonluğu kupasını kazanan Beşiktaş Milangaz Avrupa’da kupa kazanabilen ikinci Türk takımıdır. 2019 yılında ise UEFA Süper Kupa mücadelesi Beşiktaş Park’ta gerçekleştirilmiştir. 2009 yılında UEFA Kupası finali Şükrü Saracoğlu Stadyumu’nda düzenlenmiştir. 2005 ve 2023 yıllarında UEFA Şampiyonlar Ligi finalleri İstanbul’daki Atatürk Olimpiyat Stadyumu’nda oynanmıştır. Türkiye, UEFA tarafından düzenlenen birçok önemli futbol organizasyonuna ev sahipliği yapmıştır. 2000 yılında UEFA Kupası ve UEFA Süper Kupası’nı kazanmıştır.